We gebruiken steeds meer stroom. We koken elektrisch, rijden elektrische auto’s en schaffen een warmtepomp aan. Hierdoor raakt het stroomnet overbelast. Dit probleem noemen we netcongestie. In het overgrote deel van Nederland is sprake van netcongestie.  Ook in Zoeterwoude lopen we tegen de grenzen aan van het huidige stroomnet. Daarom gelden vanaf 1 juli 2026 nieuwe regels voor aanvragen voor stroomaansluitingen, voor inwoners en ondernemers.

Er is onvoldoende ruimte op het net beschikbaar om extra of nieuwe aanvragen direct aan te sluiten. Daarom worden keuzes gemaakt over de volgorde van aansluiten of uitbreiden. Vanaf 1 juli 2026 komen alle aanvragen op een wachtlijst. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft hiervoor de landelijke regelgeving aangepast. Die regelgeving is vastgelegd in het maatschappelijk prioriteringskader. Hierin staat nauwkeurig beschreven wie een hogere plek op de wachtlijst krijgt.

Kiezen vanuit maatschappelijk belang

Om de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnetwerk zo goed mogelijk te verdelen, maken alle netbeheerders (in onze gemeente Liander) gebruik van het maatschappelijk prioriteringskader. Aan de hand van vier categorieën wordt beoordeeld wie voorrang krijgt:

1.    Projecten die direct ruimte maken op het elektriciteitsnetwerk (de zogenoemde congestieverzachters), zoals energieopslag via batterijsystemen, krijgen de hoogste prioriteit. Want zij maken ruimte voor andere partijen op het elektriciteitsnet. 
2.    Daarna volgen projecten die essentieel zijn voor de nationale veiligheid, zoals veiligheidsdiensten, gezondheidszorg, spoorwegen, luchtverkeer, waterwegen, waterbeheer, noodhulpdiensten, defensie en politie. 
3.    De derde categorie zijn projecten die worden gezien als basisbehoeften. Denk aan de bouw van woningen of scholen, openbaar vervoer, afvalstoffenbeheer, warmtevoorziening en verduurzaming van woningen. 
4.    De laatste categorie zijn alle overige aansluitingen, zoals laadpalen en MKB.

De nieuwe regels hebben gevolgen voor alle inwoners en ondernemers in de gemeente Zoeterwoude die een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting willen aanvragen. Bedrijven met een grootverbruikersaansluiting kwamen al op een wachtlijst. Vanaf 1 juli komen ook inwoners en ondernemers met een kleinverbruik-aansluiting op een wachtlijst.  

Wat betekent dit voor inwoners?

Aanvragen van inwoners voor een zwaardere aansluiting, om bijvoorbeeld thuis sneller een elektrische auto op te laden of een woning aardgasvrij te maken, worden vanaf 1 juli niet meer automatisch toegekend. Deze aanvragen komen op een wachtlijst. Hoe lang de wachttijd is, hangt af van de ruimte op het stroomnet op dat moment.

Wat betekent dit voor MKB-bedrijven?

Vanaf 1 juli worden aanvragen van kleinverbruikers - waaronder MKB - samen met die van grote bedrijven op een wachtlijst geplaatst. Dit geldt ook voor aanvragen voor publieke laadpalen.

Zodra ruimte op het elektriciteitsnet beschikbaar komt, verdeelt netbeheerder Liander deze capaciteit over de aanvragen op de wachtlijst. Dit gebeurt in de volgorde van de eerdergenoemde vier categorieën in het Maatschappelijk Prioriteringskader.

Wat doen de netbeheerders aan deze situatie?

De landelijke netbeheerder TenneT en de regionale netbeheerder Liander werken samen met de gemeente aan het verzwaren, uitbreiden en slimmer maken van het energienet. De verwachting is dat de netbeheerders de uitbreidingen in onze regio op z’n vroegst rond 2035 is afgerond.

Om inwoners en ondernemers toch eerder te kunnen aansluiten, moeten we het stroomnet ook slimmer gaan gebruiken. Liander benadert grootverbruikers en kijkt met hen naar mogelijkheden om te variëren in het elektriciteitsgebruik.  Zo kan op momenten dat veel vraag is naar stroom, de drukte op het net worden verminderd en het net juist op rustige momenten beter worden benut.

Wat inwoners en MKB’ers kunnen doen tegen de piek in het stroomgebruik

De piekuren zijn de momenten waarop huishoudens en bedrijven veel energie verbruiken en de druk op het stroomnet hoog is. Dit is vooral tussen 7:00 en 9:00 uur 's ochtends en 16:00 en 21:00 uur ’s avonds. Kleinverbruikers wordt gevraagd om tijdens deze uren, zo min mogelijk elektrische apparaten te gebruiken. Dat verlicht de druk op het stroomnet. De website Zet ook de Knop om, geeft tips om op andere tijden stroom te gebruiken. Op de website van Liander staan ook handige tips.

Wat doet de gemeente Zoeterwoude?

De gemeente werkt nauw samen met netbeheerder Liander om de gevolgen van netcongestie zoveel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld door maatregelen te nemen die rekening houden met de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Denk aan het laden buiten de piekmomenten, het bouwen van netbewuste woningen en andere maatoplossingen. Zo ontstaat ruimte op het net.

“De gemeente Zoeterwoude zet zich volop in om de gevolgen van netcongestie tegen te gaan. Inwoners kunnen daar zelf ook iets aan doen, bijvoorbeeld door apparaten die veel stroom verbruiken, zoals een wasmachine of droger, vooral buiten de piekuren te gebruiken. Zo draagt iedereen zijn steentje bij en pakken we samen netcongestie aan.” – Angelique Beekhuizen, wethouder Energietransitie

Liander voert landelijke regels uit

De regels rondom nieuwe aansluitingen worden landelijk bepaald, niet door de gemeente. Liander voert deze regels uit. De gemeente Zoeterwoude blijft met de netbeheerder in gesprek over de impact en over de voortgang van netuitbreidingen.  

Meer informatie 

Kijk op de website van Liander voor informatie over aansluitingen, aanvragen en de wachtlijst.